Almanya'da çarpıcı araştırma: Ultra işlenmiş gıdalardaki ölümcül katkı maddeleri belirlendi

Almanya'da gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, ultra işlenmiş gıdalarda bulunan ve erken ölüm riskini en çok artıran katkı maddelerini tespit etti. Uzun süredir, ultra işlenmiş gıdaların obezite, kalp hastalıkları, tip 2 diyabet ve çeşitli kanser türleri gibi yaşamı kısaltan birçok sağlık sorununa yol açabileceği biliniyordu. Ancak bu yeni çalışma, bu gıdaların hangi bileşenlerinin en zararlı olduğunu detaylı bir şekilde inceledi.

2006-2010 yılları arasında Birleşik Krallık'ta yetişkinlerin sağlık verilerini toplayan 'UK Biobank' veri tabanı, araştırmada kullanıldı. Ortalama yaşı 57 olan 180 binden fazla katılımcının %57'si kadın, %43'ü erkekti. Bilim insanları, ultra işlenmiş gıdalarda yaygın olan katkı maddelerini beş ana kategoriye ayırdı: tatlandırıcılar, tat güçlendiriciler, renklendiriciler, şeker çeşitleri ve aroma vericiler. Yüksek tüketimde, bunların tümünün erken ölüm riskini artırdığı belirlendi.

Araştırmada ilginç bir bulgu da ortaya çıktı. Jelatin gibi bazı jelleştiricilerin ölüm riskini azalttığı gözlemlendi. İşlenmiş yağlar, protein kaynakları ve lif gibi diğer bileşenlerle ölüm riski arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamadı. Araştırmaya göre, katılımcıların günlük kalori alımının ortalama %20'si ultra işlenmiş gıdalardan (UPF) oluşuyordu. Bu gıdalar, evde kullanılan temel malzemelerle yapılamayacak, genellikle birden fazla katkı maddesi içeren ürünler olarak tanımlanıyor. 11 yıllık takip sonucunda 10 bin 203 katılımcının hayatını kaybettiği belirlendi. Analizler, günlük beslenmede ultra işlenmiş gıdaların oranı %18'i aştığında ölüm riskinin belirgin şekilde arttığını gösterdi. Uzmanlar, katılımcıların gıda tüketimlerini kendi beyanlarına dayandırması nedeniyle verilerin sınırlı olabileceğini belirtti. Ancak sonuçlar, önceki araştırmalarla uyumlu çıktı. Geçtiğimiz ay yayımlanan başka bir araştırma ise, ultra işlenmiş gıdaların kilo vermeyi zorlaştırdığını göstermişti. İngiltere'de yapılan bu çalışmada, bu tür gıdalardan uzak duran kişilerin, düzenli tüketenlere göre iki kat daha fazla kilo verdiği gözlemlendi. Ultra işlenmiş gıdalar; yüksek oranda ilave yağ, şeker ve tuz içeren, protein ve lif oranı düşük, yapay renklendirici, tatlandırıcı ve koruyucu maddelerle zenginleştirilmiş ürünlerdir. Evde hazırlarken kullanılmayan katkı maddeleri içerirler. Dondurulmuş hazır yemekler, sosisler, gazlı içecekler, cipsler, bisküviler ve ketçap en bilinen örneklerindendir. Bunlar genellikle raf ömrünü uzatmak, lezzet katmak ve tüketimi kolaylaştırmak için geliştirilmiş, doğal içerikten uzak, fabrikasyon ürünlerdir.