Ağrı’nın Patnos ilçesine bağlı Aşağı Göçmez köyünde yüzyıllık bir gelenek devam ediyor: Küp peyniri, kuma gömülerek olgunlaştırılıyor. Bu yöntem sayesinde vatandaşlar, ürettikleri peynirleri uzun süre muhafaza edip tüketebiliyor.
GELENEKSEL ÜRETİM YÖNTEMİ
Yaz mevsiminde köy halkı, kendi koyunlarının sütünden peynir yapıyor. Peynirler plastik bidonlara konularak, evlerin mahzenlerindeki özel kumla kaplı alanlara gömülüyor. Üç ila altı ay süren olgunlaşma sürecinin ardından kış aylarında tüketime sunuluyor. Bu yöntemle peynirler üç yıla kadar bozulmadan saklanabiliyor. Köydeki kadınlar, genellikle üç ay önceden aldıkları siparişlere göre küp peynirlerini hazırlıyor ve 250 ila 300 lira arasında değişen fiyatlarla satıyorlar. Yağlı peynirler ise daha yüksek fiyattan alıcı buluyor.
SERAP ALTAY'DAN AÇIKLAMALAR
Küp peynirinin üretim süreci hakkında bilgi veren Serap Altay, bu geleneksel yöntemin pratik ve ekonomik olduğunu vurguluyor. Altay, kışa hazırlık için peynir yaptıklarını ve bozulmayı önlemek için kuma veya küle gömdüklerini belirtiyor. 'Peynirin suyunu aldıktan sonra bozulmasını engellemek için kum veya kül içerisine gömüyoruz. Kum serin bir ortam sağladığı için peynirin yapısında olumsuz bir değişiklik olmuyor. Bazen kül içinde saklıyoruz; kül hava geçirmediği için çok uzun süre bozulmadan kalabiliyor. Üç ila altı ay gibi bir olgunlaşma süresi var ve bu sürecin tamamlanmasının ardından iki ila üç yıl arasında tüketme imkanı sunuyor. Kendi hazırladığımız kaymak ve yağı karıştırarak elde ettiğimiz yağlı peynir ise ayrı bir tat sunuyor ve damak zevkine hitap ediyor. Biz, köyümüzde bu peynire ‘kuru peynir’ adını veriyoruz.' diye konuştu. Köy halkı tarafından yoğun tüketilen küp peyniri, fazlası ise satışa sunuluyor ve özel siparişler alınıyor.
ORGANİK ÜRETİM
Altay, peynirlerin tamamen organik olduğunu, sadece köyde otlatılan hayvanların sütünden üretildiğini ve kıştan yaza kadar saklanabildiğini söylüyor. Bayramlarda hediye olarak da tercih edilen peynirler için siparişler bayram sonrasına kadar gönderilecek. 'Kendimiz besleyip doğal yöntemlerle elde ettiğimiz sütü kullanıyoruz; bu yüzden peynirlerimiz tamamen organik.' şeklinde sözlerini tamamlıyor.