NATO'nun doğu kanadındaki Avrupa Birliği üyesi ülkelerin savunma bakanları, Avrupa hava sahasını ihlal eden insansız hava araçlarının (İHA) oluşturduğu tehditlere karşı bir çevrimiçi toplantı düzenledi.
RUS TEHDİTLERİNE KARŞI ORTAK YANIT
Toplantıya Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Letonya, Litvanya, Polonya, Romanya, Macaristan ve Slovakya'dan temsilciler katıldı. Ayrıca, bu hafta şüpheli İHA faaliyetleri nedeniyle güvenlik krizi yaşayan AB Dönem Başkanı Danimarka'nın Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen de görüşmelerde yer aldı. AB Komisyonu Savunma ve Uzaydan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, cephe hattındaki AB üyesi ülkelerin, NATO ile yakın eşgüdüm içinde Avrupa genelinde Rusya kaynaklı artan tehditlere karşı ortak bir yanıt oluşturma kararlılıklarını vurguladı. Kubilius, Rusya'nın AB'yi ve NATO'yu sınıadığını belirterek, bu duruma verilecek yanıtın güçlü, birlik içinde ve hızlı olması gerektiğini ifade etti. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından duyurulan 'Doğu Kanadı Gözetimi'nin tüm Avrupa'nın yararına olacağını sözlerine ekledi.
SOMUT EYLEMLERE GEÇİLECEK
Kubilius, toplantıda yapılan tartışmalardan somut eylemlere geçme konusunda anlaştıklarını ve önemli noktalarda mutabakat sağlandığını belirtti. Bu anlaşmanın merkezinde bir 'İHA duvarı'nın yer aldığını dile getirdi. Kubilius, partner ülkeler ve Ukrayna'nın paha biçilmez tecrübesiyle 'İHA duvarı' projesinin tasarımına ilişkin ortak bir anlayışa ulaşıldığını söyledi. Bu projeyi en kısa sürede işler hale getirmek için siyasi, teknik ve mali düzeylerde, ayrıca sanayiyi harekete geçirme konusunda hızlı adımlar atılması gerektiğini vurguladı. AB Komisyonu Sorumlu Üyesi, proje kapsamındaki en önemli önceliğin etkili bir İHA tespit sistemi olduğunu belirtti.
RADİKAL KARŞILIK VURGUSU
Görüşmelerin ardından basına açıklamalarda bulunan Polonya Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, Rusya'dan gelen tehdidin ciddi olduğunu ve buna çok radikal bir şekilde karşılık verilmesi gerektiğini söyledi. Tüm AB ülkelerini projeye katılmaya çağıran Polonyalı bakan, bu hafta Danimarka'da yaşanan olayların tehdidin sadece doğu kanadına yönelik olmadığını, İHA'ların yakınlardaki bir gemiden veya deniz aracından da fırlatılabileceğini gösterdiğini ifade etti. Bu toplantının ardından Ukrayna Savunma Bakanı Denis Şmihal ve NATO yetkililerinin de katıldığı ayrı bir görüşme gerçekleştirildi. Bu görüşmede Şmihal, Avrupalı bakanlara Ukrayna'nın konuya ilişkin savaş tecrübeleriyle ilgili bir sunum yaptı. Avrupalı liderlerin 'İHA duvarı' projesini 1 Ekim'de Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da gerçekleştirilecek gayriresmi AB Konseyi Toplantısı'nda da görüşmeleri bekleniyor. Daha önce Finlandiya, Estonya, Litvanya, Letonya ve Polonya, bir 'İHA duvarı' projesi üzerinde çalışıyordu ancak Avrupa Komisyonu projeye fon sağlamayı reddetmişti. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise ayın başlarında yaptığı bir konuşmada, 'Baltık'taki dostlarımızın çağrısına kulak verip, bir İHA duvarı inşa etmemiz gerekiyor' demişti. 10 Eylül'de Rusya'ya ait birçok İHA'nın Polonya hava sahasını ihlal etmesi üzerine NATO savaş uçakları müdahale etmiş ve AB üyesi ülkeler Rusya'nın ihlallerini sert dille kınamıştı. Bu hafta Danimarka'da yaşanan şüpheli İHA faaliyetleri de ülkede güvenlik krizine ve havalimanlarının kapatılmasına neden olmuştu.