Erzurum’da göçün kısa vadede ilk zararı siyasete dokundu. Açıklanan kararla birlikte Erzurum’un milletvekili sayısı 6’dan 5’e düşürüldü. Türkiye’de çok partili döneme geçişle birlikte birbirinden farklı siyasi partilere mensup çok sayıda milletvekili bulunan Erzurum, son 80 yılda sadece nüfusunu değil, siyasi gücünü de kaybetti. 1957 seçimlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 13 sandalye ile temsil edilen Erzurum, 1961 ve 1999 yılları arasında inişli-çıkışlı bir siyasi aritmetik oluşturdu. Nüfusu geçtiğimiz yılın (2025) sonu itibariyle 736 bin 877 kişi olarak açıklanan Erzurum, bu nüfusla 1975 yılının bile gerisine düştü. 1975 yılında Erzurum’un nüfusu kayıtlara 746 bin 666 şeklinde geçmiş, şehirde 1973 seçimlerinde 9 milletvekili çıkarılırken, 1977 seçimlerinde ise vekil sayısı 8’e gerilemişti.
80 YILIN PANORAMASI
Nüfusa göre belirlenen milletvekili sayısı ölçeğinde son 80 yıllık tabloyu Gazeteniz YENİGÜN derledi. Erzurum, 1946’dan sonra başlayan çok partili dönem boyunca TBMM’de farklı siyasi parti ve görüşlere mensup çok sayıda milletvekili ile temsil edildi. 1946 yılında TBMM’deki sandalye sayısı 11 olan Erzurum, 1950 yılında 10, 1954 yılında 12 ve 1957 yılında da Meclis’e 13 milletvekili gönderdi. Şehirdeki siyasi güç kaybı, Adnan Menderes döneminin kapanmasıyla birlikte başladı. 1957’den sonraki seçimin yapıldığı 1961 yılında 4 vekilini birden kaybeden Erzurum, 1961, 1965, 1969 ve 1973 seçimleri boyunca TBMM’de sadece 9 sandalyeye temsil edildi.
İNİŞLİ-ÇIKIŞLI SENELER
Vekil sayısındaki hızlı düşüş, 1977 ile 1999 yılları arasında ise, inişli-çıkışlı bir seyir takip etti. 1977 yılında 8 milletvekili çıkaran Erzurum, 1983, 1987 ve 1991 seçimlerinde ise, Meclis’te 7’şer milletvekili ile temsil edilebildi. Milletvekili sayısı 1995 seçimlerinde 7’den 8’e yükselen Erzurum, 1999 seçimlerine de bu aritmetikle girdi. Sonraki seçimler ise, Erzurum’un siyaseten hızla kan kaybı yaşadığı yılları getirdi. 2002 yılındaki seçimlerde milletvekili sayısı tekrar 7’ye düşen Erzurum, 2007 seçimlerini de yine 7 milletvekiliyle geride bıraktı ama düşüş Erzurum’un peşini bırakmadı.
SİYASET NÜFUS KURBANI
Erzurum’da sürekli kaybedilen nüfus, şehrin siyasi temsil kabiliyetini de kısıtladı. Milletvekili sayısı 2011 seçimlerine kadar 7 olan Erzurum’un sandalye sayısı, süregelen nüfus kayıpları sebebiyle 2011, 2015, 2018 ve 2023 seçimlerinde 6’ya geriledi. 2025 yılı nüfusu 736 bin 877 olarak açıklanan Erzurum için kötü haberi bu kez Yüksek Seçim Kurulu (YSK) verdi. YSK’nın yaptığı hesaplamaya göre; Erzurum’un Meclis’teki sandalye sayısı 5’e düştü.