Fransa'da yaklaşık 9 aydır görevde olan Başbakan François Bayrou'nun azınlık hükümeti, 1958'den bu yana kendi inisiyatifiyle gittiği güven oylamasında düşen ilk hükümet oldu. Ulusal Meclis Genel Kurulu'nda yapılan olağanüstü oturumda gerçekleştirilen oylamada, 194 milletvekili Bayrou hükümetinden yana oy kullanırken, 364 milletvekili güvensizlik oyu verdi. 1958 yılından bu yana Fransa'da 41 kez güven oylaması yapılırken, bir hükümetin kendi isteğiyle yaptığı oylamada ilk kez parlamentodan yeterli desteği alamayarak düşmesi dikkat çekti. Daha önce ülkede 2 hükümet, muhalefetin sunduğu gensoru önergeleriyle düşürülmüştü.
GERGİNLİK DOLU MECLİS OTURUMU
Siyasi grupların önde gelen isimlerinin oylama öncesi konuşmalar yaptığı Meclis oturumunda gergin bir hava hakimdi. Başbakan Bayrou, Meclis'teki konuşmasında hükümetini güven oylamasına götürme kararını 'doğruluk testi' olarak tanımlayarak tarihi bir oylamanın yapılacağını vurguladı. '2000 yılından bu yana diğerlerinden daha az üreten bir ülke haline geldik.' diyen Bayrou, Fransa'nın yaklaşık 50 yıldır dengeli bir bütçeye sahip olmadığını belirtti. 'Ülkemiz çalışıyor, zenginleştiğini düşünüyor ancak her yıl biraz daha fazla fakirleşiyor.' diyerek ülkenin içinde bulunduğu borç krizi için 'iç kanama' benzetmesi yaptı. Borca boyun eğmenin askeri güce boyun eğmekle eşdeğer olduğunu belirterek, 'İster silahlarla ister bizi aşan borç nedeniyle alacaklılar tarafından baskı altında alınalım her iki ihtimalde de özgürlüğümüzü kaybediyoruz.' şeklinde konuştu.
MUHALEFET VE İKTİDARIN TEPKİLERİ
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Rönesans'ın Grup Başkanvekili Gabriel Attal, parlamentonun kendi sorunlarını Fransızlara yansıtmadan çözmesi gerektiğini savunarak hükümeti düşürmenin Fransızların siyasete olan güvenini zedeleyeceğini ifade etti. Muhalefetteki Sosyalist Partisi (PS) Grup Başkanvekili Boris Vallaud ise, 'mağlup' cumhurbaşkanı olarak nitelediği Emmanuel Macron'u ülkenin içinde bulunduğu siyasi krizden sorumlu tuttu ve partisinin hükümete güven oyu vermeyeceğini yineledi. Vallaud, 'Sayın Başbakan, yenilginizi zafere çeviremeyeceksiniz.' diyerek sosyalistlerin hükümet kurmaya hazır olduklarını açıkladı. Aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) Partisi Grup Başkanvekili Marine Le Pen, güven oylaması sonrası Macron'un Ulusal Meclisi feshetmesi gerektiğini savundu. Bayrou hükümetini eleştirerek, 'Yürüttüğünüz kötü (politikaların) yasını kameralar önünde tutamazsınız.' dedi ve Meclis'i feshetmediği takdirde Macron'un 'ülkeyi durdurma noktasına getireceğini' iddia etti. İktidar ortağı merkez sağcı Cumhuriyetçiler Partisi (LR) Grup Başkanvekili Laurent Wauquiez ise, hükümetin düşmesi halinde Sosyalistlerin kuracağı olası bir hükümeti de aşırı solun siyasi hedeflerini benimsemesi halinde kesinlikle desteklemeyeceklerini vurguladı. Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Grup Başkanvekili Mathilde Panot, 5. Cumhuriyet döneminde ilk kez bir hükümetin güvenoyu alamadığı için düştüğüne dikkati çekerek, 'Macron'u kurtarmaya çalışanların hepsi onunla beraber düşecek.' dedi.
ÖNCEDEN YAŞANANLAR
Fransa'da merkez sağcı Michel Barnier hükümeti, 3 aylık görev süresinin ardından 2025 bütçe görüşmelerinde yaşanan uzlaşmazlık nedeniyle 4 Aralık 2024'te muhalefetin sunduğu gensoru önergesiyle düşmüştü. Macron, Bayrou'yu 13 Aralık 2024'te başbakan olarak atamıştı. Kamu borçlarıyla darda olan ülkede yeni bütçe görüşmeleri, hükümetle muhalefet kanadı arasındaki temel anlaşmazlık konularından biriydi. Bayrou, bazı resmi tatillerin kaldırılması ile 43 milyar avro civarında tasarruf yapılmasını içeren ve Fransızların tepki gösterdiği 2026 bütçesinin görüşülmesi öncesi hükümeti güven oylamasına götürme kararı almıştı.