Çoğu insan, kendisine zarar veren kişilerle ilişkilerini sürdürmeyi tercih edebilir veya olumsuz durumları seçebilir. Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Hakan Türkçapar, bu durumun altında yatan nedenleri ele alıyor.
UYUMSUZ DURUM SEÇİMİ: KENDİNE ZARAR VEREN DURUMLARI SEÇMEK
'Neden hep beni aldatan insanlarla birlikte oluyorum?', 'Neden bana zarar veren kişilerle arkadaşlığı sürdürüyorum?', 'Niye beni tüketen bu işyerini bırakamıyorum?' gibi sorular, birçok kişi tarafından soruluyor. Amsterdam Üniversitesi'nden Renée Visser ve Arnoud Arntz, bu durumu 'uyumsuz durum seçimi' olarak tanımlıyor ve bilişsel davranışçı perspektiften ele alıyorlar. Uyumsuz durum seçimi, romantik ilişkilerden arkadaşlıklara, iş yerlerinden sosyal medya ortamlarına kadar yaşamın birçok alanını kapsıyor. Bu durum, kişinin duygusal ve fiziksel olarak acı çekme olasılığını artırıyor ve yeni travmalar yaşama riskini yükseltiyor.
NEDEN BÖYLE DAVRANIRIZ? DÖRT ANA NEDEN
Araştırmacılar, bu davranışın dört temel nedenini öne sürüyor. Birincisi, geçmiş travmalarını çözme girişimi. Çocukluklarında sevgi ve onay görmemiş kişiler, benzer özelliklere sahip eşlerle ilişkiye girerek, onlardan sevgi ve onay alma umudu taşıyabilirler. İkincisi, alışkanlık ve tanıdık olanın çekiciliği. Olumsuz deneyimler yaşamış kişiler, bu tür ortamları normal görebilir ve bilinmezliğin yarattığı kaygıdan kaçınmak için benzer durumları seçebilirler. Üçüncüsü, tutarlı kalma isteği. Düşük benlik saygısı olan kişiler, kendilerini değersiz görerek bu algıyla uyumlu durumları tercih edebilirler. Son olarak, dikkat dağıtma. Yoğun duygular içeren riskli durumlar, kişinin kendi gerçek sorunlarından uzaklaşmasını sağlayabilir.
ÇÖZÜM YOLLARI VE ARAŞTIRMA ÖNEMİ
Terapistlerin klinik gözlemlerine göre, başarılı tedavi süreçleri sonrası hastalar daha iyi tercihler yapmaya başlıyor. Araştırmacılar, bu alanda daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Kontrollü psikoterapi çalışmaları ve sağlıklı tercihler yapmayı başaran kişilerin incelenmesi, bu konuda önemli ipuçları sağlayabilir. Kendi tuzaklarımızı anlamak, hem psikolojik sağlığımız hem de ilişkilerimiz için önemlidir.