Nisan 2023'te başlayan ve Aralık 2023'te Vad Medeni'nin RSF tarafından ele geçirilmesiyle daha da derinleşen Sudan iç savaşı, ülkenin tarım geleceğini tehdit ediyor. Binlerce insanın güvenli bir sığınak olarak gördüğü Vad Medeni'nin kaybedilmesi, insani krizi ağırlaştırdı. Yağma ve sivillere yönelik suçlar da yaşandı.
SUDAN'IN TOHUM BANKASI TEHLİKEDE
Bu kaosun ortasında Sudanlı bilim insanları, ülkenin en önemli tohum bankasının korunması için harekete geçti. Sudan’ın Tarımsal Bitki Genetik Kaynakları Koruma ve Araştırma Merkezi (APGRC) tarafından yönetilen ve sorgum, darı, buğday ve susam gibi 17 binden fazla mahsul ve bitki türünü barındıran tohum bankası, savaşın tehdidi altındaydı. Gen bankasının müdürü Ali Zakaria Babiker, Middle East Eye’a yaptığı açıklamada, tohumların korunması için başlatılan çabaları anlattı.
TOHUMLARIN GÜVENLİ TAŞINMASI
RSF'nin Vad Medeni'deki tehdidi nedeniyle, APGRC personeli tohumların bir kısmını El-Obeid'deki bir başka ulusal gen bankasına taşıdı. Burada, dondurucuların çalışması için güneş enerjisiyle desteklenen bir altyapı kuruldu. Daha sonra, tohumların Svalbard Küresel Tohum Deposu'na gönderilmesi kararı alındı. Port Sudan'a ulaşım için RSF kontrol noktalarını aşmak zorunda kalan personel, tohumları kamyonlara gizleyerek 10 günlük bir yolculuk sonunda hedefe ulaştı.
VAD MEDENİ'NDEKİ YIKIM
25 Şubat 2025'te Svalbard'a ulaşan tohumlar, Sudan'daki iç savaş nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan 17 binden fazla tohum örneğini temsil ediyordu. Sudan ordusunun 11 Ocak 2025'te Vad Medeni'yi geri almasıyla birlikte, APGRC personeli tesise döndü ve yağma ve tahribatın boyutuyla karşılaştı. Dondurucular, bilgisayarlar yağmalanmış, tohumlar yere saçılmıştı. Tesisin yeniden faaliyete geçirilmesi ve yeni bir soğuk depo kurulması için çalışmalar devam ediyor.
