Tanzanya'da eğitimli sıçanlar, olağanüstü yetenekleriyle dikkat çekiyor. Arama-kurtarma çalışmalarında enkaz altındaki insanları buluyor, kara mayınlarını tespit ediyor ve tüberküloz vakalarını ortaya çıkarıyorlar. APOPO adlı Tanzanya merkezli sivil toplum kuruluşu, Afrika dev keseli sıçanlarını bu önemli görevlerde kullanıyor.
ENKAZDA, MAYIN TARLASINDA, LABORATUVARDASıçanlar görev başında
Bu özel olarak eğitilmiş sıçanlar, enkaz altında hayatta kalanları tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda tehlikeli kara mayınlarını da işaretleyerek büyük bir riskten kurtarıyorlar. APOPO'nun verilerine göre, 2014'ten bu yana Angola ve Kamboçya gibi ülkelerde 50 binden fazla mayın bu sıçanlar sayesinde temizlendi. Laboratuvar ortamında ise tüberküloz teşhisinde önemli bir rol oynuyorlar. Eğitimli sıçanlar, hastalıklı örnekleri saniyeler içinde koklayarak tespit edebiliyor.
TÜBERKÜLOZDA BİNLERCE YANLIŞ TEŞHİSİ DÜZELTİLDİ
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2023'te 1,25 milyon kişi tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti ve vaka sayısı 8,2 milyona ulaştı. APOPO sıçanları ise 20 dakikada 100 örneği tarayarak, binlerce yanlış 'negatif' teşhisi düzeltti ve hastalara yeniden tedavi şansı sağladı. Programın başlangıcından bu yana 30 binden fazla yanlış teşhis düzeltildi. Bir sıçanın eğitimi yaklaşık 6 bin euroya mal olsa da, eğitilen hayvanlar ortalama 10 yıl görev yaparak bu maliyeti karşılıyor. Ancak, APOPO'nun yöntemi DSÖ tarafından birincil tanı aracı olarak kabul edilmediği için, sıçanların bulduğu vakalar mikroskopla doğrulanmak zorunda. Bu durum, APOPO'nun uluslararası fonlara ulaşmasını zorlaştırıyor. Yetkililer ise, 'Onay alamasak da bu sıçanlar binlerce hayat kurtardı' ifadelerini kullanıyor.