ABD Başkanı Donald Trump, Alaska’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinin ardından Beyaz Saray’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Avrupalı liderlerle bir araya geldi. Zirvede, Trump, Alaska’daki kararları liderlere kabul ettirmeye çalıştı.
İŞGAL HARİTASI ÖNÜNDE ORTAK GÖRÜNTÜ
Toplantı öncesinde Zelenski ile işgal altındaki Ukrayna topraklarının gösterildiği bir harita önünde poz veren Trump, toprak takasının görüşmelerde olduğunu vurguladı. Haritada Ukrayna’nın doğusundaki Luhansk bölgesinden güneydeki Kırım’a kadar işgal altındaki bölgeler kırmızıyla işaretlenmişti, bu durum söz konusu bölgelerin Rusya’ya bırakılabileceği yorumlarına yol açtı. Trump, hedefinin ateşkes değil, “doğrudan bir barış anlaşması” olduğunu belirterek Putin ve Zelenski ile üçlü bir zirve önerdi. Almanya ve Fransa ise önceliğin ateşkes olması gerektiğini dile getirdi.
TRUMP'TAN BARIŞ ANLAŞMASI VURGUSU
Ortak toplantıda konuşan Trump, bugüne kadar altı savaşı durdurduğunu iddia ederek, “Ateşkesin gerekli olduğunu düşünmüyorum. Bu yıl yaptığım altı anlaşmaya bakarsanız, hepsi savaş halindeydi. Ateşkes yapmadım. Taraflar savaşırken biz barış anlaşması üzerinde çalışabileceğimiz bir anlaşma yapabiliriz” dedi. Ateşkes anlaşmalarının kolaylıkla çöktüğünü, savaş devam ederken bile barış anlaşması üzerinde çalışmanın daha doğru olduğunu savunan Trump, Rusya ve Ukrayna arasında bir barış anlaşmasına ulaşılacağına inandığını vurguladı. ABD-Rusya-Ukrayna liderleri arasında üçlü bir zirve fikrini yineledi.
ZELENSKİ'DEN SİLAH VE GÜVENLİK İSTEMİ
Ukrayna lideri Zelenski, “ABD’nin bu kadar güçlü bir sinyal vermesi ve güvenlik garantilerine hazır olması çok önemli” ifadelerini kullandı. Barış anlaşmasının sağlanması için güvenlik garantileri olarak Trump’tan “silah, insan kaynağı, eğitim ve istihbarat konusunda her şeyi istediklerini” belirtti. Avrupa’dan ateşkes ve güvenlik vurgusu yapıldı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, “Bir sonraki toplantının (Rusya-Ukrayna arasında) ateşkes olmadan gerçekleşeceğini hayal edemiyorum. Öyleyse bunun üzerinde çalışalım” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da üçlü toplantı için ateşkesin veya en azından ölümlerin durmasının bir zorunluluk olduğunu, güvenilir bir Ukrayna ordusunun ve NATO desteğinin şart olduğunu söyledi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve NATO Genel Sekreteri Rutte da güvenlik garantilerinin önemini vurguladı. Trump, zirve öncesinde Kırım’ın Rusya’ya verildiğini ve Ukrayna’nın NATO’ya girişinin artık masada olmadığını söyledi. Zelenski ise herkesin savaşın hızlı ve güvenilir bir şekilde sona ermesini istediğini belirtti ve geçmişte yapılan toprak kayıplarına değindi. Rusya’nın savaşı sonlandırması gerektiğini vurgulayan Zelenski, Amerika ve Avrupa’nın desteğinin Rusya’yı barışa zorlamasını umduğunu ifade etti. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, hem Rusya hem de Ukrayna’nın taviz vermesi gerektiğini belirtti.