ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni gümrük tarifeleriyle Çin'e karşı sert bir tutum sergilemesi, küresel çip piyasasında büyük bir belirsizlik yarattı. 2020'deki Kovid-19 salgınının ardından toparlanmaya çalışan dünya ekonomisi, Trump'ın ithal çiplere yönelik %100'lük ek gümrük vergisi kararıyla yeni bir krize sürüklendi. Bu durum, 169 sektörü doğrudan etkileyen çip tedariğinde ciddi endişelere yol açtı.
İTHAL ÇİPLERE YÜZDE YÜZ VERGİ
Trump, ABD'ye ithal edilen tüm çip ve yarı iletkenlere yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Ancak, ABD'de üretim taahhüdünde bulunan veya halihazırda üretim yapan şirketler bu vergiden muaf tutulacak. Trump'ın açıklamasında, 'Yani, ABD'ye gelen tüm çipler ve yarı iletkenlere yüzde 100 tarife uygulanacak. Ancak eğer (ABD'de) üretim yapma taahhüdünde bulunduysanız ya da şu anda üretim sürecindeyseniz, tarife uygulanmayacak.' ifadeleri yer aldı.
ASYA PİYASALARINDAKİ ETKİ
Trump'ın açıklamasının ardından Asya'daki yarı iletken hisseleri karışık bir seyir izledi. Japon yarı iletken üreticisi Tokyo Electron, yüzde 5'in üzerinde değer kaybettikten sonra kısmen toparlansa da, Japonya saatiyle 11.20 itibarıyla yüzde 2,9 düşüşle işlem gördü. Diğer Japon çip hisseleri de benzer bir düşüş yaşadı. Renesas Electronics açılışta yüzde 4, Advantest ise yüzde 3,3 geriledi. Güney Koreli çip devleri Samsung ve SK Hynix ise bu tarifeden muaf tutuldu. Yeo Han-koo'nun radyoda yaptığı açıklamaya göre bu şirketler tarife dışı bırakıldı. SK Hynix, ilk işlemlerde yüzde 3'ün üzerinde değer kaybettikten sonra toparlanırken, Samsung Electronics hisseleri ise yüzde 2,47 yükseldi. Apple'ın, Samsung Electronics'in Teksas'taki tesisinde üretilen çipleri kullanacağını duyurması da bu yükselişte etkili oldu. Dünyanın en büyük çip tedarikçisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) de yüzde 4'ün üzerinde değer kazandı. TSMC, ABD'de son dönemde büyük yatırımlar yaptığını açıklamıştı. Bunlar arasında Arizona'da üç fabrika kurmak için planlanan 65 milyar dolarlık ilk yatırım ve mart ayında duyurulan ek 100 milyar dolarlık ABD yatırımı yer alıyor.
APPLE'DAN YENİ YATIRIM
ABD'li teknoloji devi Apple, ABD'de 100 milyar dolarlık yeni bir yatırım yapacağını duyurdu. Şirketin, gelecek 4 yıl içinde ülkedeki toplam yatırımlarının 600 milyar dolara ulaşması ve 20 bin kişiye istihdam sağlaması planlanıyor. Öte yandan, ABD Başkanı Trump, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Amerikan teknoloji şirketi Intel'in CEO'su Lip-Bu Tan'ı istifaya çağırdı. Intel, temmuz ayında Çin Ulusal Savunma Teknolojileri Üniversitesi'ne donanım ve yazılım satarak ABD'nin ihracat kontrollerini ihlal ettiği gerekçesiyle suçunu kabul etmişti.