Van'ın tarihi miraslarından Tahir Paşa Konağı, aslına uygun şekilde kerpiç kullanılarak yeniden inşa ediliyor. Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'nın yürüttüğü çalışmalar kapsamında, konak geleneksel Van mimarisine yeniden kazandırılıyor. Yaklaşık 850 metrekarelik kapalı alana sahip olan yapı, 19. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı yönetici sınıfı tarafından kullanılmış. Bilindiği gibi, geçmişte Van Valisi Tahir Paşa'nın konutu olarak bilinen yapı, bir dönem Kazım Karabekir Paşa'nın çocukluğuna da ev sahipliği yapmıştı.
TARİHİ BİR MİRASIN YENİDEN DOĞUŞU
1979 yılında Ankara Yüksek Anıtlar Kurulu tarafından tescillenen Tahir Paşa Konağı, iki katlı, düz toprak damlı ve geleneksel Van konut mimarisinin önemli örneklerinden biri. 1980'li yıllara kadar ayakta kalan konak, 1990'lara kadar kısmen kullanılmış. Ancak, ilgisizlik ve bakımsızlık nedeniyle üst örtüsü çökmüş, duvarları yıkılmış ve zamanla harabeye dönüşmüştü. Şimdi ise hazırlanan rekonstrüksiyon projesiyle, konak geleneksel yöntemlerle yeniden inşa ediliyor. Özel olarak hazırlanan kaya tuzu, odun külü, saman ve doğal toprak karışımıyla üretilen kerpiçler, üç ay önce hazırlanmış ve binanın duvarlarında özgün dokuya uygun olarak kullanılıyor.
YÜZÜNCE YIL ÜNİVERSİTESİ'NDEN AÇIKLAMA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölüm Başkanı Doç. Dr. Şahabettin Öztürk, İHA muhabirine yaptığı açıklamada, rekonstrüksiyon çalışmalarının bir ay önce başladığını ve çalışmaların yapı mülk sahibi Elmas Öztürk ile Van Valiliği arasında imzalanan protokol kapsamında devam ettiğini belirtti. Doç. Dr. Öztürk, Konağın 1980'li yıllara kadar ayakta kaldığını, 1990'lara kadar da kısmen kullanıldığını ancak bakım eksikliği nedeniyle harabe haline geldiğini vurguladı. 1979 yılında Ankara Yüksek Anıtlar Kurulu tarafından tescillenen yapının, 2 bin 660 metrekarelik bir alan üzerinde kurulu, iki katlı, düz toprak damlı geleneksel bir konak olduğunu ve Van'daki geleneksel sivil mimarinin önemli örneklerinden biri olduğunu, geçmişte Van Valisi Tahir Paşa başta olmak üzere birçok devlet yetkilisi tarafından kullanıldığını ifade etti.
YAPIMIN GELİŞMESİ
Doç. Dr. Öztürk, Kazım Karabekir Paşa'nın babası Mehmet Emin Bey'in bu yapıda görevli olduğunu ve Paşa'nın yaklaşık 5 yıllık çocukluk döneminin burada geçtiğini, daha sonra mülkiyetin devletten şahıslara geçtiğini ve yapının uzun yıllar Mustafa Dileverzade adlı bir aile tarafından kullanıldığını, 1990'lara kadar kullanıldıktan sonra Elmas Öztürk Hanımefendi'ye geçtiğini aktardı. Projenin, Van'ın kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel sivil mimarisine büyük katkı sağlayacağını belirten Öztürk, Tahir Paşa Konağı'nın dış yapısının ekim ayı ortalarında yüzde 90 oranında tamamlanması hedeflendiğini söyledi. Yapının inşaat ustası Nasır Afgan ise Van'da birçok tarihi projede yer aldığını belirterek, 15 kişilik ekibiyle çalıştığını, kerpiçlerin üç ay önce hazırlandığını ve kaya tuzu, odun külü ve saman içerdiğini, şu an yapının zemin katının bitmek üzere olduğunu ifade etti.
