Güneş Sistemi'nden geçen 3I/ATLAS isimli yıldızlararası cisim, olağan dışı özellikleriyle bilim dünyasının dikkatini çekiyor. Hubble, SPHEREx, JWST ve TESS gibi güçlü teleskoplarla yapılan gözlemler, bu cismin beklenmedik doğasını gözler önüne serdi.
GÖK CİSMİNİN SIRLARI
Üçüncü yıldızlararası cisim olan kuyrukluyıldız 3I/ATLAS, NASA ve ESA'ya ait dört dev teleskop tarafından inceleniyor. Gözlemler, bu gök cisminin şimdiye kadar rastlanandan çok daha sıra dışı özelliklere sahip olduğunu ortaya koydu. 1 Temmuz 2025'te keşfedilen 3I/ATLAS'ın, TESS verilerine göre Mayıs ayında Jüpiter yörüngesinin ötesinde, yaklaşık 6 astronomik birim uzaklıkta aktif olduğu tespit edildi. Bu mesafe, kuyrukluyıldızların genellikle etkinleştiği sınır olan 5 AU'nun üzerinde. Yani 3I/ATLAS, beklenenden çok daha erken 'uyanışa' geçti.
KARBONDİOKSİT ZENGİNİ ORTAM
Ağustos ayında SPHEREx ve JWST'nin ölçümleri, kuyrukluyıldızın karbondioksit bakımından olağanüstü zengin bir atmosfere sahip olduğunu doğruladı. JWST verilerine göre, suya oranla karbondioksit miktarı 8'e 1 seviyesinde. Bu, şimdiye kadar bir kuyrukluyıldızda tespit edilen en yüksek oranlardan biri. Hubble ölçümleri, cismin çekirdeğinin yaklaşık 2,8 kilometre çapında olduğunu gösterirken, SPHEREx gözlemleri 23 kilometrelik bir gaz bulutunu işaret etti. Bilim insanları, bu durumun 3I/ATLAS'ın oluştuğu ortamın farklılığına veya çekirdekteki buzların yapısına bağlı olabileceğini düşünüyor. Kuyrukluyıldız 29 Ekim'de Güneş'e en yakın noktasına ulaşacak, ancak Dünya'dan Güneş'in arkasında kalacağı için gözlemler sınırlı olacak. Mars yörüngesindeki araçların görüntü yakalama ihtimali bulunuyor. 3I/ATLAS, Güneş'i geçtikten sonra Dünya'ya en yakın konumuna yaklaşacak ve Güneş Sistemi'nden çıkışa devam edecek. Hatta Mart 2026'da Jüpiter'in yörüngesinde bulunan Juno uzay aracıyla kesişme ihtimali üzerinde duruluyor. Bilim insanları, bu gizemli yolcunun sırlarını çözmek için ellerindeki dar zaman penceresini en verimli şekilde kullanmaya çalışıyor. 3I/ATLAS'ın öyküsü, yıldızlararası nesneler hakkındaki bilgilerimizi kökten değiştirebilir.