Beyaz Saray yetkilileri, ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Alaska'da yapacağı görüşmeye Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'yi de davet etmeyi değerlendiriyor. Bu bilgi, üst düzey bir ABD yetkilisi ve iç tartışmalara aşina üç kişinin NBC News'e verdiği bilgilerden edinildi.
ZİRVE HAZIRLIKLARI SÜRÜYOR
Konuya yakın kaynaklardan biri, 'Bu konu görüşülüyor' dedi. Ancak, böyle bir ziyaretin henüz kesinleşmediği ve Zelenskiy'nin Alaska'daki toplantılara katılıp katılmayacağının belirsiz olduğu belirtildi. Üst düzey bir yönetim yetkilisi ise bunun 'kesinlikle' mümkün olduğunu, herkesin bunun olmasını çok istediğini ifade etti. ABD'nin Zelenskiy'yi resmi olarak Alaska'ya davet edip etmediği sorulduğunda ise üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, Başkan Trump'ın her iki liderle üçlü bir zirve yapmaya açık olduğunu ancak şu anda Beyaz Saray'ın Başkan Putin'in talep ettiği ikili görüşmenin planlanmasına odaklandığını söyledi. Ukrayna hükümeti ise yorum talebine yanıt vermedi.
ÖN KOŞUL KALDIRILDI
Trump, 15 Ağustos'ta Alaska'da Putin ile görüşeceğini ve Ukrayna'da ateşkes sağlamaya çalışacağını açıkladı. Başlangıçta Beyaz Saray, Trump ile Putin'in görüşmesi için Putin'in Zelenskiy ile görüşmesini ön koşul olarak belirlemişti, ancak Trump daha sonra bu ön koşulun ortadan kalktığını belirtti. Zelenskiy Alaska'ya gitse bile Putin ile aynı odada bulunup bulunmayacağı ise belirsizliğini koruyor. Ukrayna'daki savaşı sona erdirme çabaları, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff'un Moskova'da Putin ile yaptığı görüşmenin ardından hız kazandı. Bu görüşme, Trump'ın Rus liderin ateşkesi kabul etmesi veya yeni yaptırımlarla karşı karşıya kalması için belirlediği Cuma günü son tarihinden önce gerçekleşti. Putin henüz ateşkesi kabul etmedi ancak Rusya'nın Ukrayna topraklarının geniş bir bölümünü elinde tutmasına izin verecek bir anlaşma taslağı önerdi. Zelenskiy ise Ukraynalıların topraklarını işgalcilere vermeyeceğini sert bir dille açıkladı.
DİPLOMATİK VE JEOPOLİTİK ÖNEM
Alaska'daki zirve, iki ülke ilişkileri açısından sembolik ve diplomatik öneme sahip. Alaska'nın 1867'de ABD tarafından Rusya'dan satın alınması, tarihsel bağın Rus milliyetçileri tarafından zaman zaman gündeme getirilmesine neden oluyor. ABD'nin Rusya'yı diplomatik olarak izole etmesinin ardından, Alaska'daki görüşme Washington'un Moskova'ya kapı araladığı anlamına geliyor. Görüşmenin ABD topraklarında yapılması, güç dengesi ve diplomatik jest açısından da dikkat çekici. Rus tarafının ikinci bir zirveyi Moskova'da yapma isteği ve Arktik bölgesinde işbirliği teklifleri, Alaska buluşmasının jeopolitik ve ekonomik çıkarlar açısından da stratejik olabileceğini gösteriyor. Trump, Rusya ve Ukrayna arasında karşılıklı yarar sağlayacak bir toprak takası olacağını belirtti. Ancak Zelenskiy ve Avrupalı müttefikleri, toprak vermenin Rus saldırganlığını teşvik edeceğini düşünüyor. Avrupa liderleri, Trump-Putin görüşmesini memnuniyetle karşıladıklarını ancak Rusya'ya baskı yapılması ve Ukrayna ile Avrupa'nın güvenlik çıkarlarının korunması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, uluslararası sınırların zorla değiştirilemeyeceği ilkesine bağlı oldukları belirtildi. Zelenskiy ise Avrupa liderlerinin açıklamasını değerli bulduğunu ve tamamen desteklediğini söyledi.