ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın Washington'da gerçekleştirdiği üçlü zirvede, iki ülkenin dışişleri bakanları tarafından 17 maddelik bir barış anlaşması paraflandı. Anlaşma metni, Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlıklarınca eş zamanlı olarak paylaşıldı.
ANLAŞMANIN ÖNEMLİ MADDELERİ
Anlaşmanın ilk maddesinde, taraflar eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'nin cumhuriyetleri arasındaki sınırların, ilgili bağımsız devletlerin uluslararası sınırları haline geldiğini ve uluslararası toplum tarafından bu şekilde tanındığını teyit ederek, birbirlerinin egemenliğini, toprak bütünlüğünü, uluslararası sınırlarının dokunulmazlığını ve siyasi bağımsızlığını tanıdıklarını ve bunlara saygı gösterdiklerini belirttiler. Sonraki maddeler ise karşılıklı toprak iddialarının olmadığını, iç işlerine karışılmayacağını, güç kullanılmayacağını ve Birleşmiş Milletler Şartı'na uygun hareket edileceğini vurguladı. Anlaşma, diplomatik ilişkilerin tesis edilmesini, sınırların belirlenmesi ve işaretlenmesi için müzakerelerin yürütülmesini, ortak sınırlar boyunca üçüncü bir tarafın kuvvetlerinin konuşlandırılmamasını ve çeşitli alanlarda işbirliğinin kurulmasını da kapsıyor.
YÜRÜRLÜĞE GİRME ŞARTLARI
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için, Ermenistan Anayasası'nda Azerbaycan'a karşı toprak iddialarını içeren maddelerin değiştirilmesi gerekiyor. Anlaşmanın 14. maddesi, uyuşmazlıkların altı ay içinde çözülmesi için istişareleri öngörüyor. 15. madde ise, anlaşmanın imzalanmasından önceki tüm devletlerarası iddiaların geri çekilmesini veya çözümlenmesini şart koşuyor. Anlaşma, Azerbaycanca, Ermenice ve İngilizce dillerinde düzenlenmiş olup, farklılık durumunda İngilizce metin esas alınacak. Anlaşmanın paraflanması, yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor; Ermenistan Anayasası'ndaki değişiklikten sonra resmen imzalanacak.
ÜÇLÜ ZİRVE VE SONRASI
2. Karabağ Savaşı'nın ardından başlayan barış müzakereleri, Mart 2025'te anlaşma metni üzerinde mutabakata varılmasıyla sonuçlanmıştı. 8 Ağustos'ta Beyaz Saray'da yapılan üçlü zirvede paraflanan anlaşma, Ermenistan Anayasası'ndaki değişiklikten sonra resmiyet kazanacak.