Çin'de yapılan kapsamlı bir araştırma, borsa hareketlerinin ölümcül sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu. 12 milyondan fazla ölüm vakasının incelendiği araştırma, borsa oynaklığının kalp krizi, inme ve intihar oranlarında artışa neden olduğunu gösterdi. Engineering dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, borsa yükselişleri ve düşüşleri, özellikle yaşlı erkekler ve düşük eğitimli bireyler için ciddi riskler taşıyor.
BORSADA YÜKSELİŞ VE DÜŞÜŞLERİN ETKİLERİ
2013-2019 yılları arasında Çin ana karasında toplanan ölüm kayıtları analiz edildi. Borsada günlük yüzde 1'lik bir düşüş, kalp krizi ve felç kaynaklı ölümlerde yüzde 0,74 ila 1,04'lük bir artışa, intihar riskini ise yüzde 1,77 artırdı. Yüzde 1'lik yükseliş de kalp-damar ölümlerinde yüzde 0,85'e, intihar oranlarında ise yüzde 0,92'ye varan artışla ilişkilendirildi. Gün içi fiyat dalgalanmaları, özellikle intihar riskini artırdı. Kanamalı inme ve intihar, en hassas sonuçlar oldu.
RİSK ALTINDAKİ GRUPLAR
Araştırma, 65-74 yaş arası bireylerin, erkeklerin, ortaokul veya daha düşük eğitim düzeyine sahip olanların ve Çin'in orta bölgelerinde yaşayanların daha fazla etkilendiğini gösterdi. İlginç bir şekilde, intihar oranları sıcak mevsimlerde, kalp-damar kaynaklı ölümler ise soğuk aylarda daha yüksekti. Bu, finansal stres, fizyoloji ve çevresel faktörler arasında karmaşık bir etkileşim olduğunu gösteriyor.
STRES HORMONLARININ ROLÜ
Uzmanlar, stres hormonlarının etkili olduğunu belirtiyor. Ani mali kayıplar veya kazançlar, kortizol ve katekolamin gibi hormonları harekete geçirerek kalp krizi ve inmeye yol açabiliyor. Finansal kayıplar, intihar riskini artırıyor. Ancak borsa kazançları da zararsız değil; fırsatı kaçırma korkusu veya yanlış işlem pişmanlığı da yoğun stres yaratabiliyor. Araştırmada incelenen ölümlerin tamamı aktif yatırımcı değildi, ancak dolaylı etkilenme söz konusu olabilir. Çalışmanın yazarları, ruh sağlığı hizmetlerini artırmak, finansal okuryazarlığı yaygınlaştırmak ve stres yönetimi hakkında kamuoyu bilgilendirmesi yapmayı öneriyor.