Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 6 Şubat 2023'teki depremlerin ardından geçici olarak durdurulan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'ndan akışın 27 Eylül itibarıyla yeniden başladığını duyurdu.
BORU HATTI YENİDEN İŞ BAŞINDA
BOTAŞ tarafından 4 Ekim 2023'te operasyona hazır hale getirilen ve günlük toplam 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip boru hattının yeniden devreye alınması, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini artırması ve küresel piyasalarda çeşitliliği sağlaması bekleniyor. Irak Petrol Bakanlığı, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ndeki sahalardan elde edilen ham petrolün Irak Petrol Pazarlama Şirketi'ne teslim edilerek Ceyhan Limanı üzerinden ihraç edileceğini belirtti. Anlaşma kapsamında ilk etapta günlük yaklaşık 200 bin varil ham petrolün Ceyhan'a taşınması öngörülüyor.
ENERJİ GÜVENLİĞİ VE PİYASALAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Bakan Bayraktar daha önce yaptığı bir değerlendirmede, hattın tam kapasite çalışması halinde yıllık 40 milyar dolarlık ticaret potansiyeli taşıdığını ve Irak'ın günlük petrol ihracatının yüzde 40'ını Türkiye üzerinden gerçekleştirebileceğini ifade etmişti. Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts, hattın yeniden faaliyete geçmesinin küresel piyasalar üzerinde büyük bir etkisi olmasa da Türkiye için faydalı olacağını belirtti. Roberts, hattın günde 1 milyon varilden fazla petrol taşıma kapasitesiyle dünya üretiminin yaklaşık yüzde 1'ine denk geldiğini ve genel arzı desteklediğini ancak tam kapasiteye ulaşıp ulaşılmadığının bilinmediğini ekledi. Avrupa'daki petrol arzının sorunsuz olduğunu ve Türkiye için asıl kritik unsurun Sakarya sahasındaki doğal gaz üretimi olduğunu vurguladı.
JEOPOLİTİK VE BÖLGESEL DİNAMİKLER
Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Francesco Sassi ise boru hattının Avrupa Birliği ve bölgesel enerji piyasaları için belirgin bir etkisi olmayacağını öne sürdü. Sassi, Irak'ın Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığını azaltmak ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirmek için bu hattın önemine dikkat çekti. Ayrıca, Irak'ın merkezi hükümet ve IKBY arasındaki petrol yönetimi anlaşmazlığını çözmek için yeni bir siyasi girişim başlattığını belirtti. Bağdat ve Ankara arasındaki temasların hızlanmasının, bölgede enerji güvenliğini sağlamayı ve Körfez ülkelerinden Akdeniz'e siyasi ve ekonomik bir eksen oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.