İsrail'in uzun yıllardır gizlilik içinde sürdürdüğü nükleer politikası, yeni uydu görüntüleriyle yeniden gündeme geldi. Dimona'daki Şimon Peres Negev Nükleer Araştırma Merkezi'nde büyük bir inşaat faaliyeti tespit edildi. Bu durum, İsrail'in nükleer silah programıyla ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi.
UYDU GÖRÜNTÜLERİNE GÖRE İNŞAAT HIZLANDI
Uzmanlar, uydu görüntülerini inceleyerek tesiste ya yeni bir ağır su reaktörü inşa edildiğini ya da nükleer silahların monte edileceği bir tesis kurulduğunu düşünüyor. Analiz yapan yedi uzmandan üçü, inşaatın boyut ve yerleşiminden dolayı bunun yeni bir ağır su reaktörü olma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtirken, diğer dört uzman ise nükleer silahların montaj tesisi olma ihtimalini de göz ardı etmiyor. İsrail ise, nükleer silah programıyla ilgili iddialara dair ne bir doğrulama ne de bir yalanlamada bulunmadı.
İNŞAAT FAALİYETLERİ 2021'DE BAŞLAMIŞTI
Associated Press, 2021 yılında tesiste büyük çaplı kazı çalışmalarının başladığını duyurmuştu. O dönemde 150 metre uzunluğunda ve 60 metre genişliğinde devasa bir çukur açılmıştı. 5 Temmuz 2025 tarihinde çekilen yeni uydu görüntüleri ise beton duvarların yükseldiğini, çok katlı yapılar için zemin hazırlandığını ve vinçlerin aktif olarak çalıştığını gösteriyor. Uzmanlar, tipik bir reaktör kubbesinin henüz görünmemesine rağmen, bunun daha sonra eklenebileceğini veya kubbesiz bir reaktör tasarımı olabileceğini belirtiyor. Dimona'daki mevcut reaktör ise 1960'lardan beri faal ve ömrünü tamamlamış durumda.
NÜKLEER BELİRSİZLİK POLİTİKASININ SÜRMESİ
Orta Doğu nükleer silah uzmanı Jeffrey Lewis, konum, büyüklük ve tesisin geçmişi göz önüne alındığında bunun büyük ihtimalle yeni bir reaktör olduğunu söyledi. 1980'lerde bir muhbirin sızdırdığı belgelerde İsrail'in onlarca nükleer başlık ürettiği belirtiliyordu. Washington merkezli Silah Kontrol Derneği Başkanı Daryl Kimball ise, eğer ağır su reaktörü inşa ediliyorsa bunun mevcut kapasiteyi korumak veya yeni başlıklar için plütonyum üretmek anlamına geldiğini ifade etti. İsrail, 1948'deki kuruluşundan bu yana yaşadığı savaşlar sonrasında nükleer faaliyetlere başlamış ve bugüne kadar “nükleer belirsizlik” politikasını sürdürmüştür. Ülke, nükleer silaha sahip dokuz ülkeden biri olarak kabul ediliyor ancak Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'nı (NPT) imzalamayan dört ülkeden biridir.