ABD Başkanı Donald Trump'ın ek gümrük vergisi adımları ve Federal Rezerv (Fed) yetkililerinin para politikası açıklamaları, küresel emtia piyasalarında önemli dalgalanmalara neden oldu. Trump, 1 Ekim'den itibaren ithal ilaç, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilya ve ağır kamyonlara uygulanacak yeni gümrük vergisi oranlarını duyurdu. Bu kararlar, fiyatlamalar üzerinde etkisini sürdürdü.
FED'İN FAİZ POLİTİKASI BELİRSİZLİĞİ
Fed yetkililerinin iş gücü piyasasını korumak için daha agresif faiz indirimleri yapılması gerektiği yönündeki görüşleri ile enflasyon konusunda temkinli olunması gerektiği yönündeki uyarıları piyasalarda belirsizliği artırdı. Fed Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin kısa süreli olacağını ve birkaç çeyreğe yayılacak tek seferlik bir artış olarak görüleceğini belirtti. Powell, mevcut politika duruşunun olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için yeterli olduğunu ifade etti.
EKONOMİK VERİLER VE PİYASA BEKLENTİLERİ
ABD ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3,8 büyüme göstererek beklentileri aştı. Bu büyüme, güçlü tüketici harcamaları ve yatırımlardan kaynaklandı. İşsizlik maaşı başvurularındaki düşüş ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin beklentilere paralel gerçekleşmesi, ekonominin sağlığına işaret etti. Ancak, piyasa analistleri, bu güçlü makroekonomik verilerin Fed'in ilave faiz indirimlerine ihtiyaç duymayabileceği bir ekonomiye işaret ettiğini kaydetti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in faiz indirim beklentileri zayıfladı. Ekim ayındaki 25 baz puanlık faiz indirimi olasılığı yüksekken, aralık toplantısında ek indirime yönelik olasılık azaldı.
ALTINDA REKOR YÜKSELİŞ VE DİĞER DEĞERLİ METALLER
Fed'in para politikasına ilişkin belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen değerli metaller haftayı pozitif tamamladı. Altının ons fiyatı üst üste altıncı haftada da yükselişini sürdürerek 3 bin 759,7 dolardan haftayı tamamlarken, hafta içinde 3 bin 791,1 dolarla rekor tazeledi. Güvenli liman talebi, altının yukarı yönlü seyrini destekledi. Gümüşün ons fiyatı da tüm zamanların zirvesi olan 49,8 dolara yaklaşırken, platin fiyatları da 2014'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bu gelişmelerle paladyumda yüzde 10,5, gümüşte yüzde 6,9, platinde yüzde 3,7, altında ise yüzde 2 değer artışı yaşandı.
PETROL VE DOĞAL GAZDA JEOPOLİTİK ETKİLER
Petrol fiyatları, Ukrayna'nın Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları ve ABD'nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüşün etkisiyle yükseldi. Rusya'nın benzin ihracatına yönelik yasağı yıl sonuna kadar uzatma planı ve petrol rafinerilerine yönelik İHA saldırıları, benzin fiyatlarında dönemsel artışlara neden oldu. ABD'nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüş de talebin yüksek seyrettiği algısını güçlendirdi. Doğal gaz cephesinde ise ABD Enerji Bakanı Chris Wright'ın Rusya'nın Avrupa'ya doğal gaz satışını tamamen kesmesinin Moskova'ya baskı kurmak için etkili bir araç olduğunu belirtmesi ve ABD'nin sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı ile Rus gazının ikame edilebileceğini vurgulaması dikkat çekti. Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,9 artarken, doğal gazın fiyatı yüzde 11 değer kazandı.
BAZ METALLER VE TARIM EMTİALARDA KARMAŞIK SEYİR
Baz metallerde, makroekonomik veriler ve kurumsal gelişmelerin etkisiyle karışık bir seyir izlendi. Goldman Sachs'ın küresel bakır madeni arz tahminlerini aşağı yönlü güncellemesi, bakır fiyatlarını etkiledi. Tarım emtia fiyatları ise Arjantin'in vergi politikası, ABD'deki hasat süreci ve Çin'in alımlarının etkisiyle karışık bir seyir izledi. Soya fasulyesinde Arjantin hükümetinin ihracat vergilerini kaldırması küresel ticareti etkilerken, buğday ve mısır fiyatları küresel rekabet ve hasatın hızlanmasıyla baskılandı. Pamukta fiyatlar yatay seyrederken, kahve ve şeker fiyatları arttı, kakao fiyatı ise azaldı.