ÇEVRE
Yayınlanma : 13 Eylül 2025 14:49
Düzenleme : 13 Eylül 2025 14:49

Okyanus asitlenmesi köpek balıklarının dişlerini aşındırıyor

Okyanus asitlenmesi köpek balıklarının dişlerini aşındırıyor
İklim değişikliğinin yol açtığı okyanus asitlenmesi, köpek balıklarının dişlerini aşındırarak avlanma yeteneklerini ve hayatta kalma şanslarını tehdit ediyor. Almanya'daki bir araştırma, asidik ortamda köpek balığı dişlerinde çatlak ve deliklerin arttığı

OKYANUSLARDA ARTAN ASİTLİK

Atmosfere salınan karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 30’unu emen okyanuslar, giderek artan miktarda karbondioksit depoluyor. Bu durum, deniz suyunun pH’ını düşürüyor ve asitlenmeye neden oluyor. Günümüzde ortalama deniz pH’ı 8,1 seviyesinde. Ancak, 2300 yılına kadar 7,3’e düşmesi, yani bugüne kıyasla neredeyse 10 kat daha asidik olması öngörülüyor.

DENEY SONUÇLARI ÇARPIÇIYDI

Araştırmacılar, Almanya’daki Sealife Oberhausen akvaryumunda yaşayan siyah uçlu resif köpek balıklarının (Carcharhinus melanopterus) doğal olarak düşürdüğü 600’den fazla dişi incelediler. En iyi durumdaki 16 diş, günümüz koşullarını ve gelecekteki tahminleri simgeleyen yapay deniz suyuna bırakıldı. Daha asidik ortamda bekletilen dişlerde çatlaklar ve delikler belirgin şekilde arttı. Dişlerin kökleri ve taçları bozuldu, tırtıkların ince detayları kayboldu. İlginç bir şekilde, dişlerin çevresi büyüdü, fakat bu yapısal düzensizliklerin artmasından kaynaklanıyordu. Bu durum, köpek balıklarının avlanma yeteneklerini ve hayatta kalma şanslarını tehdit ediyor.

KÖPEK BALIKLARI TEHDİT ALTINDA

Artış gösteren düzensizlikler kesme verimliliğini teorik olarak artırabilir, ancak dişleri daha kırılgan hale getiriyor. Zaten aşırı avlanma tehdidi altında olan köpekbalıkları için bu, beslenme güçlükleri ve enerji kayıpları anlamına geliyor. Asitlenme, köpek balıklarının vücutlarını kaplayan ve hidrodinamik hareketlerini kolaylaştıran diş benzeri “dermal dentikülleri” de aşındırabilir. Bu da yüzme verimliliğini düşürerek enerji maliyetlerini artırabilir. Araştırma, doğal olarak düşmüş dişlerle yapıldı. Canlı köpek balıklarının dişlerinde asitlenmenin nasıl bir etki göstereceği henüz kesin değil. Bazı köpek balığı türleri, kan pH’larını dengeleyerek değişime uyum sağlayabiliyor.