Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), 81 il genelinde hayata geçirilecek 500 bin yeni sosyal konut için hazırlıklarını tamamladı. 'Yüzyılın Konut Projesi' olarak adlandırılan bu devasa plan kapsamında üretilecek konutların bir bölümü, özellikle İstanbul'da sadece kiralanmak üzere sunulacak. Bu uzun vadeli kiralama uygulamasının, İstanbul'un belirli bölgelerindeki kira fiyatlarını düşürmesi bekleniyor.
KİRALIK SOSYAL KONUT UYGULAMASI
Ekim ayı içinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulması beklenen projenin detayları, Kabine Toplantısı sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından da paylaşıldı. Erdoğan, "Bu projemizle ilk kez kiralık konut uygulamasını TOKİ eliyle hayata geçireceğiz. Sosyal konutlarımızın bir kısmını vatandaşlarımıza uygun şartlarla kiralayacak, dar gelirli ailelerimizi inşallah rahatlatacağız. 500 bin sosyal konut projemizle vatandaşlarımızın konuta ulaşımını çok daha uygun maliyetlerle kolaylaştırmış olacağız. Projemizin detaylarını önüzdeki günlerde yapacağımız 500 bin sosyal konut tanıtım programında milletimizle paylaşacağız" ifadelerini kullandı. Kamunun yalnızca kiraya vermek amacıyla konut üretmesi, sektörde uzun süredir gündemde olan bir konuydu.
İSTANBUL'DA HER İKİ YAKADA KİRALIK EVLER
TOKİ, bu kampanya çerçevesinde İstanbul'da ilk kez kiralık konut projesini hayata geçirecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un "hazırlıklar tamam" açıklamasına göre, İstanbul'un hem Avrupa hem de Anadolu yakasında kiralık konutlar inşa edilecek. Kiralık evlerde de satışta olduğu gibi kura sistemiyle hak sahipliği belirlenecek. Proje duyurulduktan sonra illere göre başvuru süreçleri başlayacak ve ardından kura çekimleri gerçekleştirilecek. Vatandaşlara, 20 yıla varan vadelerle düşük taksit imkanları sunulması öngörülüyor. Şehit yakını ve gazi, engelli kontenjanlarının yanı sıra emeklilere ve gençlere de özel kontenjanlar ayrılacak. Ayrıca, ilk kez en az 3 çocuğu olan aileler için de kontenjan planlanıyor. Bu uygulamaların 2026 yılının ilk çeyreğinde hayata geçirilmeye başlanması hedefleniyor.
KİRA FİYATLARINA ETKİSİ
Orta Vadeli Program kapsamında açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, enflasyonla mücadelede gıda ve sosyal konutları öncelikli gördüklerini belirterek, "Kamu tarafından yönetilecek ve yönlendirelecek bu sürecin özellikle kiralardaki direncin kırılması ve sosyal adalet açısından sosyal konut projesini çok önemli görüyoruz" dedi. Daha önceki açıklamalarında sosyal konut projesinin önemini sıkça vurgulayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal konut üretimini öncelikli olarak gördüklerini ve her vatandaşın ev sahibi olması konusunda kararlılıkla adım attıklarını belirtmişti. Bakan Kurum, bu yeni sosyal konut programının Türkiye'deki konut sorununu çözeceğine dikkat çekerek, hem konut fiyatlarında hem de kira seviyelerinde önemli düşüşlerin başlayacağını ifade etmişti. Hatta sosyal konut programı açıklanmadan önce bile fiyatlarda bu etkinin hissedilmeye başlandığını belirtmişti. Son üç yıldır hızla artan konut fiyatları ve enflasyonla birlikte yükselen kira fiyatları Türkiye'de bir barınma krizi yaratmıştı. Konut geliştiricileri, yüksek maliyetler nedeniyle yeterli konut üretilemediğini ve talep karşısında yetersiz arzın fiyatları artırdığını dile getiriyordu. Bu bağlamda, Hollanda ve Almanya gibi Avrupa ülkelerinde kamu eliyle kiralanan konutlar örnek gösterilmişti. Avrupa'da yüksek kiraların olduğu şehirlerde ayrıca 'tavan kira' uygulaması yapılıyor ve kendi konutunu üretmek isteyenlere teşvik veriliyor. Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, devletin elindeki arsaların gayrimenkul geliştiricilerine belli bir proje dönemi için ödünç verilmesi ve kamu-özel işbirliğiyle on binlerce konut inşa edilebileceğini söylemişti. 'Yeni konut modeli' olarak adlandırdıkları sistemde, kamunun kiraya veren konumunda olmasıyla arsa maliyeti kaynaklı farkın kiraları yarı yarıya düşürebileceğini ifade etmişti.