ABD Başkanı Donald Trump'ın sunduğu Gazze planı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Hamas'ın kısmen kabul ettiğini açıklamasıyla bölgede gergin bir bekleyişe neden oldu. Bu gelişme, barışın sağlanması yolunda önemli bir adım olarak görülürken, ABD ve İsrail'den çelişkili açıklamalar geliyor.
TRUMP'TAN HAMAS'A UYARI
Trump, ateşkes planının ilerlemesi için yürütülen çabalar sırasında yaptığı açıklamada, Hamas'ın Gazze'deki iktidarını ve kontrolünü bırakmayı reddetmesi durumunda "tamamen yok edileceğini" belirtti. CNN muhabiri Jake Tapper'ın sorusu üzerine bu yanıtı veren Trump, Hamas'ın barışa bağlılığı konusunda "yakında" netlik beklediğini ifade etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ateşkes önerisini ve Trump'ın daha geniş vizyonunu desteklemeye tamamen hazır olup olmadığı sorulduğunda ise Trump, "Evet, Bibi hazır" diyerek umutlu olduğunu ve bu konuda çok çalıştığını vurguladı.
Saldırılar Durmalı, Takas Gerçekleşmeli
Rehinelerin serbest bırakılması ve İsrail'in saldırılarının durdurulması, planın uygulanması açısından kritik öneme sahip. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın Gazze planı doğrultusunda yürütülen takas işleminin ancak İsrail saldırılarının durması halinde gerçekleşebileceğini belirtti. CBS kanalına yaptığı açıklamada Rubio, "İsrailliler dahil herkes saldırıların ortasında rehinelerin serbest bırakılamayacağını kabul eder. Bu yüzden saldırıların durması gerekecek" dedi. ABC kanalında ise Rubio, rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik İsrail-Hamas anlaşmasının önümüzdeki hafta başında sağlanacağını umduğunu ve görüşmelerin devam ettiğini belirtti. Görüşmelerin haftalarca süremeyeceğini ifade eden Rubio, "Bunun çok hızlı şekilde gerçekleştiğini görmek istiyoruz" diye ekledi.
İslam İşbirliği Teşkilatı'ndan Ortak Açıklama
Türkiye'nin de aralarında bulunduğu İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi 8 ülkenin dışişleri bakanları, ABD Başkanı Donald Trump'ın önerisi çerçevesinde Gazze için müzakerelere derhal başlanılması çağrısında bulundu. Ortak açıklamada, Trump'ın "Gazze'deki savaşın sona erdirilmesi, hayatta olan veya hayatını kaybetmiş tüm rehinelerin serbest bırakılması ve uygulama mekanizmalarına ilişkin müzakerelerin derhal başlatılmasına dair önerisi" konusunda Hamas'ın attığı adımlar memnuniyetle karşılandı. Dışişleri bakanları, Trump'ın İsrail'e yönelik bombardımanları derhal durdurma ve takas anlaşmasının uygulanmasına başlama çağrısını da memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, bu gelişmelerin kapsamlı ve sürdürülebilir bir ateşkese ulaşmak ve Gazze Şeridi'nde halkın karşı karşıya olduğu ağır insani koşulları ele almak bakımından gerçek bir fırsat teşkil ettiğini vurguladı. Açıklamada ayrıca, Hamas'ın Gazze'nin idaresini bağımsız teknokratlardan oluşan geçici bir Filistin İdari Komitesi'ne devretmeye hazır olduğunu açıklamasının da memnuniyetle karşılandığı ve bu önerinin uygulanmasına ilişkin mekanizmalara dair müzakerelerin derhal başlatılmasının önemine işaret edildi.
Netanyahu'dan 'Çekilmeme' Hesapları
Trump'ın planı çerçevesinde İsrail'in saldırıları durdurması, Gazze'nin büyük bölümünden çekilmesi ve Filistinli mahkumları serbest bırakması gerekirken, Netanyahu'nun "çekilmeme konusunda" yollar aradığı belirtiliyor. Netanyahu, İsrail ordusunun Gazze'de kontrol ettiği bölgeleri elinde tutmaya devam edeceğini ve esir takası ile kademeli çekilme sonrasında da Gazze'nin 3 kritik noktasında kalıcı olmayı sürdürmek istediğini vurguladı. Bu planla ilgili "Henüz nihai değil. Bunun üzerinde yoğun şekilde çalışıyoruz" diyen Netanyahu, umudunun önümüzdeki günlerde tüm rehinelerin dönüşünü ilan edebilmek olduğunu, ordunun ise Gazze'nin derinlerinde ve kontrol alanlarında konuşlanmış halde kalacağını söyledi.
'Kontrol Gücü' İçin Stratejik Noktalar
İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Tel Aviv, Gazze ve çevresindeki üç stratejik noktada uzun vadede askeri varlığını sürdürmeyi planlıyor. İsrailli yetkililer, ordunun Gazze Şeridi sınırları içerisinde bir tampon bölgede, Mısır-Gazze Şeridi sınırındaki Philadelphi Koridoru'nda ve Gazze kentinin doğusunda bulunan "70. Tepe" (Mintar Tepesi) bölgesinde kalmasını içeren planın ayrıntılarını Washington yönetimine iletti. Bu noktaların İsrail için hayati önem taşıdığı, sahada üstünlük sağladığı ve takip ile kontrol gücü kazandırdığı iddia ediliyor. ABD yönetiminin de, İsrail'in çekilmenin ilk aşaması uygulandıktan sonra bu noktalarda kalması gerektiği konusunu anlayışla karşıladığı öne sürüldü.
Trump ve Netanyahu Arasındaki Gerilim
Amerikan "Axios" internet sitesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hamas esir değişimini kabul ederken diğer bazı maddelerin müzakere edilmesi gerektiğini açıklamasının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu telefonla arayarak, argo ifadelerle "Kahretsin neden her zaman böyle olumsuzsun?" diye çıkıştığı iddia edildi. Netanyahu'nun Trump'a Hamas'ın cevabının bir anlam ifade etmediğini söylemesi üzerine sinirlenen Trump'ın, Netanyahu'yu azarladığı öne sürüldü. Bu tepkinin, Trump'ın Netanyahu'yu saldırıları sona erdirmeye ikna etme konusundaki kararlılığının bir göstergesi olduğu yorumlandı.
Suikastten Kurtuldu, Müzakere Heyetine Başkanlık Edecek
Suudi medyası, İsrail'in suikast girişiminde bulunduğu Hamas lideri Halil el-Hayye'nin, Mısır'da başlaması planlanan Gazze savaşını sona erdirme müzakerelerinde Hamas heyetine başkanlık edeceğini bildirdi. El-Hayye, 9 Eylül'de Doha'da Hamas liderlerine yönelik başarısız bir İsrail saldırısında hedef alınmıştı. Hamas, söz konusu girişim sonrası el-Hayye'nin ilk kez video görüntülerini yayımladı. Öte yandan İsrail'in, Trump'ın Gazze ateşkes planını Hamas ile arabulucular üzerinden müzakere edecek heyetinin Mısır'a gitmesi talimatı verdiği bildirildi.
İki Yılda 20 Bin Çocuk Hayatını Kaybetti
Gazze'deki hükümetin medya ofisinden yapılan açıklamaya göre, İsrail ordusunun yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü saldırılarda 20 bini aşkın çocuk hayatını kaybetti. 7 Ekim'de 2 yılı dolacak olan soykırımda, 19 bin 450'si hastanelere ulaşanlar olmak üzere hayatını kaybeden çocuk sayısı 20 bini aştı. Hayatını kaybeden kadınların sayısı da 12 bin 500'ü geçti. 154'ü çocuk olmak üzere 460 kişi açlık ve yetersiz beslenme nedeniyle, 14'ü çocuk olmak üzere 17 kişi ise soğuktan donarak yaşamını yitirdi. Toplamda ölen Filistinli sayısı 67 bin 139 olurken, kayıplarla birlikte bu rakam 76 bin 639'a ulaştı.
Trump, Doha Saldırısı Makalesini Paylaştı
ABD Başkanı Donald Trump, New York Times'ın İsrail'in Doha'da Hamas liderlerine yönelik başarısız saldırısının ardından Netanyahu'ya Gazze'deki savaşı sona erdirmesi için baskı yapmasına yol açan makalesini paylaştı. Trump herhangi bir yorumda bulunmazken, bu paylaşım ABD başkanının Netanyahu'ya karşı sabrının tükendiği yönündeki söylemleri artırdı.
Sağcılar Plana Öfkeli
ABD Başkanı Donald Trump'ın barış planına ilişkin son girişimleri ve İsrail'le ilgili açıklamaları, İsrail'de derin çatlaklara neden oldu. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Trump'ı "İsrail'i Nobel için satmakla" suçladı ve planı "büyük bir fırsatın kaçırılması" olarak değerlendirdi. Muhalefet lideri Yair Lapid ise Trump'ın planını olumlu bulduğunu belirtti. İsrail basınında da konuya ilişkin itirazlar ve haberler sürüyor. "Kanal 12" Trump'ın çağrısını "delilik" olarak nitelerken, "Kanal 14" de Trump'ı "Hamas'ın tuzağına düştü" diyerek eleştirdi ve "Her zaman yalnızdık" ifadelerini kullandı. "Ma'ariv" gazetesi ise hükümetin sessizliğine dikkat çekerek, "Liderlik Trump'ın yanıtından sonra suskun" başlığını attı.