Geçen yıl bahar aylarında, Tabasco eyaletinde sıcaklık 43 dereceyi aşınca, kasabanın maymunları susuzluk ve bitkinlikten ağaçlardan düşmeye başladı. Yerel veterinerler, en az 83 primatın öldüğünü tespit ederken, yüzlerce maymunun telef olduğunu tahmin ediyor. Hayatta kalanlara buz ve damar içi sıvılarla tedavi uygulandı.
KÜRESEL ISINMANIN ETKİLERİ
Aşırı sıcaklar sadece Tabasco'daki maymunları değil, dünya genelindeki vahşi yaşamı da tehdit ediyor. Avustralya'da yarasalar ağaçlardan düştü, Kanada'da milyarlarca midye ve deniz salyangozu kavruldu. Erkek böcekler ise neredeyse tamamen kısırlaştı. Ekologlar, aşırı sıcakların dünya genelindeki vahşi yaşam popülasyonlarına oluşturduğu tehdidi ve türleri ne kadar hızlı yok oluşa sürüklediğini anlamaya yeni başlıyor. Ortalama sıcaklıkların istikrarlı yükselişi, türleri yaşam alanlarından çıkarıyor ve yiyecek kıtlığına yol açıyor. Bilim insanları, bu sıcaklık dönemlerinin benzersiz bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor.
BİYOÇEŞİTLİLİK KAYBI
Queensland’de rekor 42°C sıcaklıklarda binlerce tehdit altındaki hayvan sıcaklık stresinden öldü. Sıcak hava dalgaları, bazı bölgelerde uzun vadeli nüfus kayıplarına yol açıyor. Uzmanlar, iklim acil durumunun ormansızlaşma ve habitat kaybıyla eşit, hatta daha kötü bir biyolojik çeşitlilik kaybı sürücüsü haline geldiğini belirtiyor. 2021 yazında Pasifik kuzeybatısına bir sıcaklık kubbesi indiğinde, Vancouver Adası'ndaki Georgia Boğazı boyunca hava sıcaklıkları 46 dereceyi aştı. Bilim insanları, sahillerde binlerce cansız yumuşakça ve deniz salyangozu buldu. British Columbia Üniversitesi'nde deniz biyoloğu olan Prof. Christopher Harley, sıcak hava dalgasının kıyı boyunca 1 milyar hayvanı öldürdüğünü tahmin ediyor. Bir araştırma incelemesinde, bilim insanları dünya genelindeki birçok böceğin sıcak hava dalgaları sırasında vücut sıcaklıklarını düzenleyemediğini, çünkü ortam sıcaklıklarını taklit ettiğini belirtti. Güney Afrika'daki Pretoria Üniversitesi’nde evrimsel biyolog olan PJ Jacobs, sıcak hava dalgasını simüle ederek erkek farelerin doğurganlığının nasıl etkilendiğini test etti. Her ikisi de testosteron seviyelerinde ve diğer doğurganlık ölçütlerinde ciddi bir düşüş yaşadı. Jacobs, yoğunlaşan sıcak hava dalgalarının küçük hayvanların üreme yeteneğini tehlikeye atabileceğini, gölgeli alanlar veya çimli sığınaklar gibi daha serin sığınaklara erişemezlerse popülasyonların küçülebileceğini söylüyor. Sıcak hava dalgaları, hayvanları hayatta kalmayı sınırlayan davranışsal düzeyde de etkiliyor. Jacobs, “Büyük bir sıcak hava dalgası olduğunda, hayvanlar sadece dışarı çıkıp aşırı sıcaklarda aktif olmayacak. Gölgede dinlenmek zorundalar, bu da üreme ve beslenme gibi zindelikleriyle ilgili diğer şeyleri yapamayacakları anlamına geliyor” dedi. Laboratuvar fareleri serinlemek için su aradığında bile, “beyin hala etkilenen tek dokuydu. Beyin, vücudun kontrol kutusu. Beyin düzgün çalışmazsa, maymunların ağaçlardan düşmesi gibi durumlar yaşanır.”